Brigitta, Placida, Etel, Gitta2026. október 11., vasárnap
Kultúra

Először fedezték fel egy gyenyiszovai ember alkarcsontját

2026.09.14.NG
National Geographic Magyarország

A kivételes lelet egy dél-kínai barlangban került elő.

A kínai Bianfu-barlangban feltárt leletek.
Forrás: IVPP

Először bukkanhattak egy gyenyiszovai ember alkarcsontjára – számol be az IFLScience. A dél-kínai Bianfu-barlangban feltárt leletet két tanulmányban mutatták be, ezek itt és itt érhetők el.

A gyenyiszovai ember a Homo sapiens igen közeli rokona volt, a neandervölgyiek mellett fajunk ezzel a populációval is keveredett. Bár a gyenyiszovaiak fontosak voltak evolúciónkban, meglehetősen kevés kövület maradt fenn tőlük. A mostani felfedezés ezért különösen izgalmas.

Eddig mindössze néhány ujj- és bordacsont, fogak, állkapocstöredékek, koponyadarabok, valamint néhány lábcsont került elő a rejtélyes fajtól. A most azonosított orsócsont (radius) a maga nemében példátlan.

Legyél Te is előfizetőnk!Tetszik a National Geographic online tartalma? A nyomtatott magazinban további, máshol nem elérhető történeteket és fotókat találsz. Aktuális előfizetési akciónkról itt tájékozódhatsz.

A lelet megtalálása önmagában is érdekes: a Bianfu-barlang üledékrétegeiből több mint 60 ezer csonttöredék került elő, amelyek túlnyomó többsége állatoktól származik. Rao Huijun, a Kínai Tudományos Akadémia munkatársa és kollégái fehérjevizsgálattal, úgynevezett proteomikai elemzéssel keresték közöttük egykori rokonaink maradványait. Végül 22 darabot jelöltek lehetséges homininleletként, közülük legalább hétben pedig olyan jellegzetes aminosavváltozatot észleltek, amely a gyenyiszovaiakhoz köthető.

Mit árulnak el a gyenyiszovaiakról a barlangi leletek?

A barlangban talált homininmaradványok mintegy 167 000–134 000 évesek. A helyszín földrajzi szempontból is különös, mivel jóval délebbre fekszik a gyenyiszovai lelőhelyek többségénél. A gyenyiszovaiak jelenlétére vonatkozó genetikai bizonyítékok már korábban is arra utaltak, hogy elterjedési területük Délkelet-Ázsiáig és Óceániáig húzódhatott, a fosszíliák azonban eddig meglehetősen ritkák voltak ezen a területen.

A barlangban a csontok mellett több mint 1300 kőeszközt is feltártak, ezek 190-70 ezer évvel ezelőtt készülhettek. Több közülük vadászatra alkalmas, kihegyezett eszköz lehetett, amellyel közepes és nagy termetű emlősöket ejtettek el.

A szerszámok technológiája hasonlóságot mutat a korabeli neandervölgyi eszközkészítéssel. Ez felveti annak lehetőségét, hogy a két csoport kulturális kapcsolatban is állt egymással, nem csupán genetikailag keveredett. A két faj elterjedési területe több helyen átfedhetett, genetikai kapcsolatuk pedig ma már jól dokumentált.

A barlang üledékében megőrződött pollen egyúttal a környezetükről is képet ad. A jelek szerint a gyenyiszovaiak gazdag, erdős környezetben éltek, amelyben a tűlevelűek domináltak.

A Bianfu-barlang jelenleg a szibériai Gyenyiszova-barlangon – a faj felfedezési helyén – kívül ismert leggazdagabb gyenyiszovai lelőhely lehet. A most előkerült alkarcsont és a hozzá kapcsolódó régészeti leletek azért különösen fontosak, mert a korábban ismert, elszigetelt fogakból és apró csontdarabokból már önmagukban nehéz lett volna megismerni, hogyan éltek ezek a rejtélyes emberek.

3000 éves kard hevert egy tó fenekén

3000 éves kard hevert egy tó fenekén

Az olaszországi Mezzanói-tóban egy egész bronzkori település rejtőzik.

Kök-börü: kecsketetemmel játszák a kirgiz lovassportot

Kök-börü: kecsketetemmel játszák a kirgiz lovassportot

A közép-ázsiai kök-börü, amelyet magyarul talán kecskepólónak vagy kecskehúzásnak nevezhetnénk, egyszerre régi hagyomány, látványos lovassport és a fiatalok hétvégi időtöltése. Tandel Eszter fotós Kirgizisztánban, az országos döntő kapcsán dokumentálta a különleges tradíciót.

Ősi sziklarajzokra bukkantak a sarkvidéken

Ősi sziklarajzokra bukkantak a sarkvidéken

Nehéz dolguk volt a kutatóknak az elzárt csucskföldi területen, egyes sziklarajzokat csak mászófelszereléssel értek el.

Arab ezüstöt találtak a viking világ Trójájánál

Arab ezüstöt találtak a viking világ Trójájánál

A mai Lengyelország területén fekvő Truso sokáig csak forrásokból volt ismert, napjainkban viszont egyre többet derítenek ki róla a kutatók.

Új leletek árulkodnak Dél-Amerika első lakóiról

Új leletek árulkodnak Dél-Amerika első lakóiról

A chilei Tagua Tagua-tónál feltárt maradványok abból az időszakból származnak, amikor az első emberek megtelepedtek Dél-Amerikában.

National Geographic 2026. szeptemberi címlap

Előfizetés

A nyomtatott magazinra,
12 hónapra

26 280 Ft

Korábbi számok

National Geographic 2010. januári címlapNational Geographic 2010. februári címlapNational Geographic 2010. márciusi címlapNational Geographic 2010. áprilisi címlapNational Geographic 2010. májusi címlapNational Geographic 2010. júniusi címlapNational Geographic 2010. júliusi címlapNational Geographic 2010. augusztusi címlapNational Geographic 2010. szeptemberi címlapNational Geographic 2010. októberi címlapNational Geographic 2010. novemberi címlapNational Geographic 2010. decemberi címlapNational Geographic 2011. januári címlapNational Geographic 2011. februári címlapNational Geographic 2011. márciusi címlapNational Geographic 2011. áprilisi címlapNational Geographic 2011. májusi címlapNational Geographic 2011. júniusi címlapNational Geographic 2011. júliusi címlapNational Geographic 2011. augusztusi címlapNational Geographic 2011. szeptemberi címlapNational Geographic 2011. októberi címlapNational Geographic 2011. novemberi címlapNational Geographic 2011. decemberi címlapNational Geographic 2012. januári címlapNational Geographic 2012. februári címlapNational Geographic 2012. márciusi címlapNational Geographic 2012. áprilisi címlapNational Geographic 2012. májusi címlapNational Geographic 2012. júniusi címlapNational Geographic 2012. júliusi címlapNational Geographic 2012. augusztusi címlapNational Geographic 2012. szeptemberi címlapNational Geographic 2012. októberi címlapNational Geographic 2012. novemberi címlapNational Geographic 2012. decemberi címlapNational Geographic 2013. januári címlapNational Geographic 2013. februári címlapNational Geographic 2013. márciusi címlapNational Geographic 2013. áprilisi címlapNational Geographic 2013. májusi címlapNational Geographic 2013. júniusi címlapNational Geographic 2013. júliusi címlapNational Geographic 2013. augusztusi címlapNational Geographic 2013. szeptemberi címlapNational Geographic 2013. októberi címlapNational Geographic 2013. novemberi címlapNational Geographic 2013. decemberi címlapNational Geographic 2014. januári címlapNational Geographic 2014. februári címlapNational Geographic 2014. márciusi címlapNational Geographic 2014. áprilisi címlapNational Geographic 2014. májusi címlapNational Geographic 2014. júniusi címlapNational Geographic 2014. júliusi címlapNational Geographic 2014. augusztusi címlapNational Geographic 2014. szeptemberi címlapNational Geographic 2014. októberi címlapNational Geographic 2014. novemberi címlapNational Geographic 2014. decemberi címlapNational Geographic 2015. januári címlapNational Geographic 2015. februári címlapNational Geographic 2015. márciusi címlapNational Geographic 2015. áprilisi címlapNational Geographic 2015. májusi címlapNational Geographic 2015. júniusi címlapNational Geographic 2015. júliusi címlapNational Geographic 2015. augusztusi címlapNational Geographic 2015. szeptemberi címlapNational Geographic 2015. októberi címlapNational Geographic 2015. novemberi címlapNational Geographic 2015. decemberi címlapNational Geographic 2016. januári címlapNational Geographic 2016. februári címlapNational Geographic 2016. márciusi címlapNational Geographic 2016. áprilisi címlapNational Geographic 2016. májusi címlapNational Geographic 2016. júniusi címlapNational Geographic 2016. júliusi címlapNational Geographic 2016. augusztusi címlapNational Geographic 2016. szeptemberi címlapNational Geographic 2016. októberi címlapNational Geographic 2016. novemberi címlapNational Geographic 2016. decemberi címlapNational Geographic 2017. januári címlapNational Geographic 2017. februári címlapNational Geographic 2017. márciusi címlapNational Geographic 2017. áprilisi címlapNational Geographic 2017. májusi címlapNational Geographic 2017. júniusi címlapNational Geographic 2017. júliusi címlapNational Geographic 2017. augusztusi címlapNational Geographic 2017. szeptemberi címlapNational Geographic 2017. októberi címlapNational Geographic 2017. novemberi címlapNational Geographic 2017. decemberi címlapNational Geographic 2018. januári címlapNational Geographic 2018. februári címlapNational Geographic 2018. márciusi címlapNational Geographic 2018. áprilisi címlapNational Geographic 2018. májusi címlapNational Geographic 2018. júniusi címlapNational Geographic 2018. júliusi címlapNational Geographic 2018. augusztusi címlapNational Geographic 2018. szeptemberi címlapNational Geographic 2018. októberi címlapNational Geographic 2018. novemberi címlapNational Geographic 2018. decemberi címlapNational Geographic 2019. januári címlapNational Geographic 2019. februári címlapNational Geographic 2019. márciusi címlapNational Geographic 2019. áprilisi címlapNational Geographic 2019. májusi címlapNational Geographic 2019. júniusi címlapNational Geographic 2019. júliusi címlapNational Geographic 2019. augusztusi címlapNational Geographic 2019. szeptemberi címlapNational Geographic 2019. októberi címlapNational Geographic 2019. novemberi címlapNational Geographic 2019. decemberi címlapNational Geographic 2020. januári címlapNational Geographic 2020. februári címlapNational Geographic 2020. márciusi címlapNational Geographic 2020. áprilisi címlapNational Geographic 2020. májusi címlapNational Geographic 2020. júniusi címlapNational Geographic 2020. júliusi címlapNational Geographic 2020. augusztusi címlapNational Geographic 2020. szeptemberi címlapNational Geographic 2020. októberi címlapNational Geographic 2020. novemberi címlapNational Geographic 2020. decemberi címlapNational Geographic 2021. januári címlapNational Geographic 2021. februári címlapNational Geographic 2021. márciusi címlapNational Geographic 2021. áprilisi címlapNational Geographic 2021. májusi címlapNational Geographic 2021. júniusi címlapNational Geographic 2021. júliusi címlapNational Geographic 2021. augusztusi címlapNational Geographic 2021. szeptemberi címlapNational Geographic 2021. októberi címlapNational Geographic 2021. novemberi címlapNational Geographic 2021. decemberi címlapNational Geographic 2022. januári címlapNational Geographic 2022. februári címlapNational Geographic 2022. márciusi címlapNational Geographic 2022. áprilisi címlapNational Geographic 2022. májusi címlapNational Geographic 2022. júniusi címlapNational Geographic 2022. júliusi címlapNational Geographic 2022. augusztusi címlapNational Geographic 2022. szeptemberi címlapNational Geographic 2022. októberi címlapNational Geographic 2022. novemberi címlapNational Geographic 2022. decemberi címlapNational Geographic 2023. januári címlapNational Geographic 2023. februári címlapNational Geographic 2023. márciusi címlapNational Geographic 2023. áprilisi címlapNational Geographic 2023. májusi címlapNational Geographic 2023. júniusi címlapNational Geographic 2023. júliusi címlapNational Geographic 2023. augusztusi címlapNational Geographic 2023. októberi címlapNational Geographic 2023. novemberi címlapNational Geographic 2023. decemberi címlapNational Geographic 2024. januári címlapNational Geographic 2024. februári címlapNational Geographic 2024. márciusi címlapNational Geographic 2024. áprilisi címlapNational Geographic 2024. májusi címlapNational Geographic 2024. júniusi címlapNational Geographic 2024. júliusi címlapNational Geographic 2024. augusztusi címlapNational Geographic 2024. szeptemberi címlapNational Geographic 2024. októberi címlapNational Geographic 2024. novemberi címlapNational Geographic 2024. decemberi címlapNational Geographic 2025. januári címlapNational Geographic 2025. februári címlapNational Geographic 2025. márciusi címlapNational Geographic 2025. áprilisi címlapNational Geographic 2025. májusi címlapNational Geographic 2025. júniusi címlapNational Geographic 2025. júliusi címlapNational Geographic 2025. augusztusi címlapNational Geographic 2025. szeptemberi címlapNational Geographic 2025. októberi címlapNational Geographic 2025. novemberi címlapNational Geographic 2025. decemberi címlapNational Geographic 2026. januári címlapNational Geographic 2026. februári címlapNational Geographic 2026. márciusi címlapNational Geographic 2026. áprilisi címlapNational Geographic 2026. májusi címlapNational Geographic 2026. júniusi címlapNational Geographic 2026. júliusi címlapNational Geographic 2026. augusztusi címlapNational Geographic 2026. szeptemberi címlap

Hírlevél feliratkozás

Kérjük, erősítsd meg a feliratkozásod az e-mailben kapott linkre kattintva!

Kövess minket