Szilárda, Szilárd, János2025. december 14., vasárnap
Természet

Vadállatok és természeti katasztrófák

National Geographic Magyarország

Egy új kutatás valós események során keresztül tárta fel, mik azok a tényezők, amelyek segítségével egy-egy vadállat túlélheti a természeti katasztrófákat.

Impalák az esőben
Forrás: Princeton University / Rob Pringle

Amikor egy természeti katasztrófáról látunk tudósítást, a legtöbbször természetesen az embert érintő hatásokról van szó, időnként azonban megjelennek menekülő állatokat bemutató felvételek is. A Princeton Egyetem számolt be arról a kutatásról, amelyben az állatok túléléséről, az ezt befolyásoló tényezőkről folytattak vizsgálatokat a mozambiki Gorongosa Nemzeti Parkban. A területet az Idai nevű trópusi ciklon katasztrofális árvizekkel érte el 2019 májusában, a nemzeti park pedig mérte, vizsgálta és detektálta a hatásait. Ehhez részben az állatokra felhelyezett nyomkövetős nyakörvekből, részint pedig a parkban kihelyezett kamerákból és más műszerekből nyerték ki az adatokat. A vadökológusoknak ez abszolút tökéletes alkalom volt, hogy valós helyzetben lássák, mi is segítheti az állatok túlélését.

Egy nyala antilop egészségi állapotát vizsgálják
Forrás: Robert M. Pringle, Princeton University

„Ez volt az első alkalom, hogy egy nagy emlősközösség sorsát valós időben követni tudtuk egy természeti katasztrófa során” – mondta el Robert Pringle, a kutatás résztvevője, aki a viharciklon idején a helyszínen volt. A kutatók végigkövették a ciklon érkezését, ezzel a vízszint változásait. Egyes állatoknak sikerült elmenekülni, másoknak nem. Korábbi adatokat is felhasználva született aztán meg az eredmény, amely alapján a park vezetői a valószínűleg itt is gyakoribbá váló viharokra jobban fel tudnak majd készülni.

A ciklon érkezésekor még zöld, füves terület várta az éhes állatokat.
Forrás: Piotr Naskrecki

Az előző képnél egy nappal később már jelentős mennyiségű víz állt a területen.
Forrás: Piotr Naskrecki

A harmadik napon már nyoma sincs a rétnek, tó alakult ki a helyén.
Forrás: Piotr Naskrecki

Úgy tűnik, hogy a túlélés leginkább az állatok méretével függött össze. Az aprócska, agár méretű oribi, és a kissé nagyobb nádi antilop állományának a fele elpusztult. A 8 GPS jeladót viselő bozótantilopból 5 élte túl a ciklont, de egyébként a faj mindössze 4 százalékot veszített.

A Gorongosa állatai méretük szerint osztályozva
Forrás: Princeton University

A mért adatokból kiderült, hogy a bozótantilopok olyan magaslatokat, halmokat kerestek, amik kiemelkedtek a vízből – még a termeszvárakat is megmászták. Egyik állat nyakörvének adatai azt mutatták, hogy az állat a víz által körbezárt dombocskákon, egyikről a másikra ugrálva haladt a távolabbi, magasabban elhelyezkedő erdő felé.

Az oribi akkora, mint egy agár.
Forrás: inaturalist

A négy legnagyobb nyakörves növényevő (nyala antilop, nagy kudu, fekete lóantilop és elefánt) állománya egyetlen egyedet se veszített.

A nagyobb termet nemcsak abban volt előnyös, hogy így el tudtak szaladni a víz elől a vadállatok, hanem abban is, hogy a hosszan tartó árvíz utáni éhínséggel könnyebben megbirkóztak a tartalékaiknak köszönhetően. A kis termetű állatoknak nincs annyi hájuk, hogy azon élve kivárják, míg a kipusztult fű újra kihajt. Egy korábbi kutatásban ugyanilyen eredményre jutottak a Bahamákon élő pókok és gyíkok vizsgálatával – ott is a nagyobb termetűeket sújtotta kevésbé a szigetekre lecsapó hurrikán.

Egy nagyon sovány pávián a faágon ülve várja, hogy vége legyen az áradásnak.
Forrás: Princeton University / Jen Guyton

A Gorongosa ragadozói számára nem jelentett problémát a ciklon, sőt, még profitáltak is abból, hogy a zsákmányállatok kisebb helyre szorultak vissza.

A kutatók az eredményeik alapján azt javasolják a különféle természet- és vadvédelmi szervezeteknek, hogy a hasonló katasztrófák előtt még időben menekítsék ki a kisebb termetű állatokat.

Alig ismert esőerdő húzódik ebben a régióban

Alig ismert esőerdő húzódik ebben a régióban

A bolygónk legnagyobb esőerdői közt a harmadik helyezett Új-Guineán található, ám hiányzik a környezetvédelmi és klímakonferenciák témáiból.

Ők a modern világ sárkányai

Ők a modern világ sárkányai

A madarak változatos csoportjának egyes képviselőiről nem véletlenül juthatnak eszünkbe a sárkányok.

Az Északi-sarkvidékről érkezett hozzánk ez a madár

Az Északi-sarkvidékről érkezett hozzánk ez a madár

A hideg évszakban szórványosan figyelhető meg hazánkban.

Új fajt neveztek el Krasznahorkai László tiszteletére

Új fajt neveztek el Krasznahorkai László tiszteletére

A lepkét egy magyar kutató fedezte fel Angolában.

A tundráról érkeztek országunkba ezek a madarak

A tundráról érkeztek országunkba ezek a madarak

A téli hideg számos fajt késztet vonulásra, ennek köszönhetően ilyenkor hazánkban is megpillanthatjuk távoli vidékek madarait.

National Geographic 2025. novemberi címlap

Előfizetés

A nyomtatott magazinra,
12 hónapra

22 200 Ft

Korábbi számok

National Geographic 2010. januári címlapNational Geographic 2010. februári címlapNational Geographic 2010. márciusi címlapNational Geographic 2010. áprilisi címlapNational Geographic 2010. májusi címlapNational Geographic 2010. júniusi címlapNational Geographic 2010. júliusi címlapNational Geographic 2010. augusztusi címlapNational Geographic 2010. szeptemberi címlapNational Geographic 2010. októberi címlapNational Geographic 2010. novemberi címlapNational Geographic 2010. decemberi címlapNational Geographic 2011. januári címlapNational Geographic 2011. februári címlapNational Geographic 2011. márciusi címlapNational Geographic 2011. áprilisi címlapNational Geographic 2011. májusi címlapNational Geographic 2011. júniusi címlapNational Geographic 2011. júliusi címlapNational Geographic 2011. augusztusi címlapNational Geographic 2011. szeptemberi címlapNational Geographic 2011. októberi címlapNational Geographic 2011. novemberi címlapNational Geographic 2011. decemberi címlapNational Geographic 2012. januári címlapNational Geographic 2012. februári címlapNational Geographic 2012. márciusi címlapNational Geographic 2012. áprilisi címlapNational Geographic 2012. májusi címlapNational Geographic 2012. júniusi címlapNational Geographic 2012. júliusi címlapNational Geographic 2012. augusztusi címlapNational Geographic 2012. szeptemberi címlapNational Geographic 2012. októberi címlapNational Geographic 2012. novemberi címlapNational Geographic 2012. decemberi címlapNational Geographic 2013. januári címlapNational Geographic 2013. februári címlapNational Geographic 2013. márciusi címlapNational Geographic 2013. áprilisi címlapNational Geographic 2013. májusi címlapNational Geographic 2013. júniusi címlapNational Geographic 2013. júliusi címlapNational Geographic 2013. augusztusi címlapNational Geographic 2013. szeptemberi címlapNational Geographic 2013. októberi címlapNational Geographic 2013. novemberi címlapNational Geographic 2013. decemberi címlapNational Geographic 2014. januári címlapNational Geographic 2014. februári címlapNational Geographic 2014. márciusi címlapNational Geographic 2014. áprilisi címlapNational Geographic 2014. májusi címlapNational Geographic 2014. júniusi címlapNational Geographic 2014. júliusi címlapNational Geographic 2014. augusztusi címlapNational Geographic 2014. szeptemberi címlapNational Geographic 2014. októberi címlapNational Geographic 2014. novemberi címlapNational Geographic 2014. decemberi címlapNational Geographic 2015. januári címlapNational Geographic 2015. februári címlapNational Geographic 2015. márciusi címlapNational Geographic 2015. áprilisi címlapNational Geographic 2015. májusi címlapNational Geographic 2015. júniusi címlapNational Geographic 2015. júliusi címlapNational Geographic 2015. augusztusi címlapNational Geographic 2015. szeptemberi címlapNational Geographic 2015. októberi címlapNational Geographic 2015. novemberi címlapNational Geographic 2015. decemberi címlapNational Geographic 2016. januári címlapNational Geographic 2016. februári címlapNational Geographic 2016. márciusi címlapNational Geographic 2016. áprilisi címlapNational Geographic 2016. májusi címlapNational Geographic 2016. júniusi címlapNational Geographic 2016. júliusi címlapNational Geographic 2016. augusztusi címlapNational Geographic 2016. szeptemberi címlapNational Geographic 2016. októberi címlapNational Geographic 2016. novemberi címlapNational Geographic 2016. decemberi címlapNational Geographic 2017. januári címlapNational Geographic 2017. februári címlapNational Geographic 2017. márciusi címlapNational Geographic 2017. áprilisi címlapNational Geographic 2017. májusi címlapNational Geographic 2017. júniusi címlapNational Geographic 2017. júliusi címlapNational Geographic 2017. augusztusi címlapNational Geographic 2017. szeptemberi címlapNational Geographic 2017. októberi címlapNational Geographic 2017. novemberi címlapNational Geographic 2017. decemberi címlapNational Geographic 2018. januári címlapNational Geographic 2018. februári címlapNational Geographic 2018. márciusi címlapNational Geographic 2018. áprilisi címlapNational Geographic 2018. májusi címlapNational Geographic 2018. júniusi címlapNational Geographic 2018. júliusi címlapNational Geographic 2018. augusztusi címlapNational Geographic 2018. szeptemberi címlapNational Geographic 2018. októberi címlapNational Geographic 2018. novemberi címlapNational Geographic 2018. decemberi címlapNational Geographic 2019. januári címlapNational Geographic 2019. februári címlapNational Geographic 2019. márciusi címlapNational Geographic 2019. áprilisi címlapNational Geographic 2019. májusi címlapNational Geographic 2019. júniusi címlapNational Geographic 2019. júliusi címlapNational Geographic 2019. augusztusi címlapNational Geographic 2019. szeptemberi címlapNational Geographic 2019. októberi címlapNational Geographic 2019. novemberi címlapNational Geographic 2019. decemberi címlapNational Geographic 2020. januári címlapNational Geographic 2020. februári címlapNational Geographic 2020. márciusi címlapNational Geographic 2020. áprilisi címlapNational Geographic 2020. májusi címlapNational Geographic 2020. júniusi címlapNational Geographic 2020. júliusi címlapNational Geographic 2020. augusztusi címlapNational Geographic 2020. szeptemberi címlapNational Geographic 2020. októberi címlapNational Geographic 2020. novemberi címlapNational Geographic 2020. decemberi címlapNational Geographic 2021. januári címlapNational Geographic 2021. februári címlapNational Geographic 2021. márciusi címlapNational Geographic 2021. áprilisi címlapNational Geographic 2021. májusi címlapNational Geographic 2021. júniusi címlapNational Geographic 2021. júliusi címlapNational Geographic 2021. augusztusi címlapNational Geographic 2021. szeptemberi címlapNational Geographic 2021. októberi címlapNational Geographic 2021. novemberi címlapNational Geographic 2021. decemberi címlapNational Geographic 2022. januári címlapNational Geographic 2022. februári címlapNational Geographic 2022. márciusi címlapNational Geographic 2022. áprilisi címlapNational Geographic 2022. májusi címlapNational Geographic 2022. júniusi címlapNational Geographic 2022. júliusi címlapNational Geographic 2022. augusztusi címlapNational Geographic 2022. szeptemberi címlapNational Geographic 2022. októberi címlapNational Geographic 2022. novemberi címlapNational Geographic 2022. decemberi címlapNational Geographic 2023. januári címlapNational Geographic 2023. februári címlapNational Geographic 2023. márciusi címlapNational Geographic 2023. áprilisi címlapNational Geographic 2023. májusi címlapNational Geographic 2023. júniusi címlapNational Geographic 2023. júliusi címlapNational Geographic 2023. augusztusi címlapNational Geographic 2023. októberi címlapNational Geographic 2023. novemberi címlapNational Geographic 2023. decemberi címlapNational Geographic 2024. januári címlapNational Geographic 2024. februári címlapNational Geographic 2024. márciusi címlapNational Geographic 2024. áprilisi címlapNational Geographic 2024. májusi címlapNational Geographic 2024. júniusi címlapNational Geographic 2024. júliusi címlapNational Geographic 2024. augusztusi címlapNational Geographic 2024. szeptemberi címlapNational Geographic 2024. októberi címlapNational Geographic 2024. novemberi címlapNational Geographic 2024. decemberi címlapNational Geographic 2025. januári címlapNational Geographic 2025. februári címlapNational Geographic 2025. márciusi címlapNational Geographic 2025. áprilisi címlapNational Geographic 2025. májusi címlapNational Geographic 2025. júniusi címlapNational Geographic 2025. júliusi címlapNational Geographic 2025. augusztusi címlapNational Geographic 2025. szeptemberi címlapNational Geographic 2025. októberi címlapNational Geographic 2025. novemberi címlap

Hírlevél feliratkozás

Kérjük, erősítsd meg a feliratkozásod az e-mailben kapott linkre kattintva!

Kövess minket