Jenő2026. november 18., szerda
Természet

Számos tavaszi virág kinyílhat ősszel is

National Geographic Magyarország

A jelenség ugyan nem gyakori, de nem is olyan szokatlan, mint hinnénk, és többféle oka is lehet.

Ez a kép ugyan 2021 szeptemberi, de idén szeptemberben is virágzik sokfelé a vadgesztenye
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

Az idei nyár igen aszályos volt, az aszályos nyarak után pedig gyakran virágot hoz számos tavaszi virágzású növény. Nem egyszer szenzációként jelennek meg a hírek az ősszel nyíló orgona, vadgesztenye vagy gyümölcsfa virágai kapcsán, holott a jelenség távolról sem szenzációs, és nem is annyira ritka.

Virágzó kökény 2015 szeptemberében
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

A kertészek jól ismerik azokat a „trükköket”, amelyekkel számos növény virágzását időzíteni lehet, ezért lehet teli a piac halottak napjára krizantémokkal a külső körülményektől függetlenül, vagy jelenhetnek meg karácsony előtt a mikulásvirágok, karácsonyi kaktuszok nagy tömegben. Ezt előidézhetik meghatározott megvilágítással, hőmérséklettel, öntözéssel. Amit a kertészek tudatosan végeznek, azt a természet véletlenül teszi.

Mi történik a növényekben az aszály idején?

Tavaszi hérics 2013 októberébebn
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

Amikor nincs elegendő elérhető víz, a növények a vízhiány okozta stressz hatására igyekeznek valamiféle alvó állapotot felvenni és így túlélni a szárazságot. Ekkor a keringésük igencsak lelassul, takarékoskodnak a tápanyagokkal, és gyakorlatilag olyan helyzetbe kerülnek, mintha tél volna.

A kaporlevelű ebszékfű is hoz virágot az enyhébb téli napokon is, ez a kép ugyan 2020 novemberi, ám ha nincs kemény fagy, a virág nem adja fel!
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

Ne feledjük, a téli időszakban a víz (alapesetben) megfagy, így pedig nem tudja a növény felszívni a talajból, ezért alakul ki a növény számára a téli vízhiányos időszak. A nyári aszály és a téli fagy miatti vízhiány azonos hatású lehet a növényekre.

Fekete kökörcsin 2013 októberében
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

Amikor azután beköszönt az ősz és megérkezik a hűsebb, csapadékkal járó idő, a növény keringése újból megindul, és ez a folyamat nagyon hasonlít ahhoz, amit a tél végén átél a növény. Ősszel a fényviszonyok – a növény számára szintén igen fontos tényező – is hasonlóak a tavaszihoz, ez is „megtéveszti”’ a növényt, ami aztán nekiáll virágot hajtani.

Ez a helyzet a fákra, cserjékre nagyon sok esetben igaz. Nem ritka az ősszel nyíló orgona, számos gyümölcsfa (különösen a cseresznye, meggy, szilva, barack és rokonaik), az olyan vad cserjék, mint a kökény, a galagonya, a vadrózsák, de néha a fehér akác is „megbolondul”.

4 fotó

Ezen felül kimondottan gyakori a vadgesztenye őszi virágzása, ennek azonban összetettebb oka van. Ez a fa az aszály mellett az aknázómoly súlyos kártételét is őszi virágzással „hálálja meg”, hasonlóan éli meg a hernyórágás miatti nyári levélvesztést, mint az évszak szerintit.

Alternatív tél

Virágzó búzavirágot enyhébb télelőkön is találhatunk, ez a kép 2020 novemberi.
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

A nyarat a talaj mélyén, rizómákban, gyöktörzsekben töltő virágok egy része is alternatív télként éli át. Ezek a növények a kora tavaszi virágzásuk után hajtanak levelet, amelyek általában a nyár első felére leszáradnak, a növény visszahúzódik a talaj mélyébe, és ott várja ki a következő tavaszt.

Orgona 2012 októberében.
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

Az aszályos nyár számukra is valamiféle tél-imitációt jelent. Az őszi hőmérséklet és csapadék is megtévesztheti őket, ha nem is oly gyakran, mint a fák és a cserjék, de virágot hajthatnak ezek a növények is. Ennek köszönhetően láthatunk az ősz során megjelentő tavaszi héricset vagy kökörcsint vagy lila ökörfarkkórót is.

Szeptemberi április, avagy virágzik a szegfű
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

Vannak olyan virágok is, amelyek nyáron ugyan nem húzódnak a talajba, de a virágzásuk véget ér. Az olyan szántóföldi „gyomok”, mint a búzavirág, a pipacs, az ebszékfű, meg olyan vadvirágok, mint a szegfűk, a lila ökörfarkkóró, a legyezőfű szintén rendszeresen virágzik ősszel, s néha még tél elején is. Az ibolya egyes fajai gyakorlatilag bármikor képesek virágot hozni, ugyanakkor a kimondottan tavaszi illatos ibolya is nyílik időnként az őszi hónapok során.

Csodás ibolya 2023 októberében – ez a virág gyakorlatilag bármikor kinyílhat, csak az erős fagy és az erős hőség nem tetszik neki.
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

Például a csodás ibolya (Viola mirabilis) egész nyáron, szinte minden kiadós eső után kivirágzik, és a komolyabb fagyokig bármikor nyílhat, így ezt a fajt nem érdemes besorolni a különös őszi virágzású fajok közé.

Illatos ibolya 2020 novemberében
Forrás: Landy-Gyebnár Mónika

A klímaváltozás miatt a szélsőséges nyarak gyakoribbá válnak, ezzel pedig az őszi virágzások is. Ez a gyümölcstermesztésben különleges helyzetet teremthet, mivel azok a virágrügyek, amelyek ősszel kinyílnak, hiányozhatnak a tavaszi virágzásból.

Ha nem is minden fajnál, de például az áfonyánál cél, hogy minden egyes virág gyümölccsé fejlődjön, így az őszi extra virágzás csökkenti a terméshozamot is. Ezeknél a haszonnövényeinknél érdemes a nyári aszályt ellensúlyozni öntözéssel.

Szibériai madarak lepték el Magyarországot

Szibériai madarak lepték el Magyarországot

Nyolc év után a szibériai fenyőszajkók újabb jelentős invázióját figyelhetjük meg Magyarországon.

Láthatatlan Galápagos: felmérték a szigetek hártyásszárnyú fajait

Láthatatlan Galápagos: felmérték a szigetek hártyásszárnyú fajait

A Galápagos-szigetek területe a bolygónk legtöbbet vizsgált élőhelyei közé tartozik, mégis tartogat még meglepetéseket.

Magyar versenyzőket díjaztak egy nemzetközi természetfotós pályázaton

Magyar versenyzőket díjaztak egy nemzetközi természetfotós pályázaton

Kálovics Enikő és Tóth László is kategóriagyőztes lett, de további fotósokat is elismertek.

Új amazóniai majomfajokat fedeztek fel, már most nagy veszélyben vannak

Új amazóniai majomfajokat fedeztek fel, már most nagy veszélyben vannak

A kutatók genetikai módszerekkel azonosítottak két, korábban ismeretlen bőgőmajomfajt.

Pusztuló dunai szigeteket mentenének meg a Gemencnél

Pusztuló dunai szigeteket mentenének meg a Gemencnél

A beavatkozás részeként mintegy 30 ezer köbméter hordalékot távolítanak el, hogy megőrizzék a szigeteket, valamint a halak és madarak élőhelyeit.

National Geographic 2026. novemberi címlap

Előfizetés

A nyomtatott magazinra,
12 hónapra

26 280 Ft

Korábbi számok

National Geographic 2010. januári címlapNational Geographic 2010. februári címlapNational Geographic 2010. márciusi címlapNational Geographic 2010. áprilisi címlapNational Geographic 2010. májusi címlapNational Geographic 2010. júniusi címlapNational Geographic 2010. júliusi címlapNational Geographic 2010. augusztusi címlapNational Geographic 2010. szeptemberi címlapNational Geographic 2010. októberi címlapNational Geographic 2010. novemberi címlapNational Geographic 2010. decemberi címlapNational Geographic 2011. januári címlapNational Geographic 2011. februári címlapNational Geographic 2011. márciusi címlapNational Geographic 2011. áprilisi címlapNational Geographic 2011. májusi címlapNational Geographic 2011. júniusi címlapNational Geographic 2011. júliusi címlapNational Geographic 2011. augusztusi címlapNational Geographic 2011. szeptemberi címlapNational Geographic 2011. októberi címlapNational Geographic 2011. novemberi címlapNational Geographic 2011. decemberi címlapNational Geographic 2012. januári címlapNational Geographic 2012. februári címlapNational Geographic 2012. márciusi címlapNational Geographic 2012. áprilisi címlapNational Geographic 2012. májusi címlapNational Geographic 2012. júniusi címlapNational Geographic 2012. júliusi címlapNational Geographic 2012. augusztusi címlapNational Geographic 2012. szeptemberi címlapNational Geographic 2012. októberi címlapNational Geographic 2012. novemberi címlapNational Geographic 2012. decemberi címlapNational Geographic 2013. januári címlapNational Geographic 2013. februári címlapNational Geographic 2013. márciusi címlapNational Geographic 2013. áprilisi címlapNational Geographic 2013. májusi címlapNational Geographic 2013. júniusi címlapNational Geographic 2013. júliusi címlapNational Geographic 2013. augusztusi címlapNational Geographic 2013. szeptemberi címlapNational Geographic 2013. októberi címlapNational Geographic 2013. novemberi címlapNational Geographic 2013. decemberi címlapNational Geographic 2014. januári címlapNational Geographic 2014. februári címlapNational Geographic 2014. márciusi címlapNational Geographic 2014. áprilisi címlapNational Geographic 2014. májusi címlapNational Geographic 2014. júniusi címlapNational Geographic 2014. júliusi címlapNational Geographic 2014. augusztusi címlapNational Geographic 2014. szeptemberi címlapNational Geographic 2014. októberi címlapNational Geographic 2014. novemberi címlapNational Geographic 2014. decemberi címlapNational Geographic 2015. januári címlapNational Geographic 2015. februári címlapNational Geographic 2015. márciusi címlapNational Geographic 2015. áprilisi címlapNational Geographic 2015. májusi címlapNational Geographic 2015. júniusi címlapNational Geographic 2015. júliusi címlapNational Geographic 2015. augusztusi címlapNational Geographic 2015. szeptemberi címlapNational Geographic 2015. októberi címlapNational Geographic 2015. novemberi címlapNational Geographic 2015. decemberi címlapNational Geographic 2016. januári címlapNational Geographic 2016. februári címlapNational Geographic 2016. márciusi címlapNational Geographic 2016. áprilisi címlapNational Geographic 2016. májusi címlapNational Geographic 2016. júniusi címlapNational Geographic 2016. júliusi címlapNational Geographic 2016. augusztusi címlapNational Geographic 2016. szeptemberi címlapNational Geographic 2016. októberi címlapNational Geographic 2016. novemberi címlapNational Geographic 2016. decemberi címlapNational Geographic 2017. januári címlapNational Geographic 2017. februári címlapNational Geographic 2017. márciusi címlapNational Geographic 2017. áprilisi címlapNational Geographic 2017. májusi címlapNational Geographic 2017. júniusi címlapNational Geographic 2017. júliusi címlapNational Geographic 2017. augusztusi címlapNational Geographic 2017. szeptemberi címlapNational Geographic 2017. októberi címlapNational Geographic 2017. novemberi címlapNational Geographic 2017. decemberi címlapNational Geographic 2018. januári címlapNational Geographic 2018. februári címlapNational Geographic 2018. márciusi címlapNational Geographic 2018. áprilisi címlapNational Geographic 2018. májusi címlapNational Geographic 2018. júniusi címlapNational Geographic 2018. júliusi címlapNational Geographic 2018. augusztusi címlapNational Geographic 2018. szeptemberi címlapNational Geographic 2018. októberi címlapNational Geographic 2018. novemberi címlapNational Geographic 2018. decemberi címlapNational Geographic 2019. januári címlapNational Geographic 2019. februári címlapNational Geographic 2019. márciusi címlapNational Geographic 2019. áprilisi címlapNational Geographic 2019. májusi címlapNational Geographic 2019. júniusi címlapNational Geographic 2019. júliusi címlapNational Geographic 2019. augusztusi címlapNational Geographic 2019. szeptemberi címlapNational Geographic 2019. októberi címlapNational Geographic 2019. novemberi címlapNational Geographic 2019. decemberi címlapNational Geographic 2020. januári címlapNational Geographic 2020. februári címlapNational Geographic 2020. márciusi címlapNational Geographic 2020. áprilisi címlapNational Geographic 2020. májusi címlapNational Geographic 2020. júniusi címlapNational Geographic 2020. júliusi címlapNational Geographic 2020. augusztusi címlapNational Geographic 2020. szeptemberi címlapNational Geographic 2020. októberi címlapNational Geographic 2020. novemberi címlapNational Geographic 2020. decemberi címlapNational Geographic 2021. januári címlapNational Geographic 2021. februári címlapNational Geographic 2021. márciusi címlapNational Geographic 2021. áprilisi címlapNational Geographic 2021. májusi címlapNational Geographic 2021. júniusi címlapNational Geographic 2021. júliusi címlapNational Geographic 2021. augusztusi címlapNational Geographic 2021. szeptemberi címlapNational Geographic 2021. októberi címlapNational Geographic 2021. novemberi címlapNational Geographic 2021. decemberi címlapNational Geographic 2022. januári címlapNational Geographic 2022. februári címlapNational Geographic 2022. márciusi címlapNational Geographic 2022. áprilisi címlapNational Geographic 2022. májusi címlapNational Geographic 2022. júniusi címlapNational Geographic 2022. júliusi címlapNational Geographic 2022. augusztusi címlapNational Geographic 2022. szeptemberi címlapNational Geographic 2022. októberi címlapNational Geographic 2022. novemberi címlapNational Geographic 2022. decemberi címlapNational Geographic 2023. januári címlapNational Geographic 2023. februári címlapNational Geographic 2023. márciusi címlapNational Geographic 2023. áprilisi címlapNational Geographic 2023. májusi címlapNational Geographic 2023. júniusi címlapNational Geographic 2023. júliusi címlapNational Geographic 2023. augusztusi címlapNational Geographic 2023. októberi címlapNational Geographic 2023. novemberi címlapNational Geographic 2023. decemberi címlapNational Geographic 2024. januári címlapNational Geographic 2024. februári címlapNational Geographic 2024. márciusi címlapNational Geographic 2024. áprilisi címlapNational Geographic 2024. májusi címlapNational Geographic 2024. júniusi címlapNational Geographic 2024. júliusi címlapNational Geographic 2024. augusztusi címlapNational Geographic 2024. szeptemberi címlapNational Geographic 2024. októberi címlapNational Geographic 2024. novemberi címlapNational Geographic 2024. decemberi címlapNational Geographic 2025. januári címlapNational Geographic 2025. februári címlapNational Geographic 2025. márciusi címlapNational Geographic 2025. áprilisi címlapNational Geographic 2025. májusi címlapNational Geographic 2025. júniusi címlapNational Geographic 2025. júliusi címlapNational Geographic 2025. augusztusi címlapNational Geographic 2025. szeptemberi címlapNational Geographic 2025. októberi címlapNational Geographic 2025. novemberi címlapNational Geographic 2025. decemberi címlapNational Geographic 2026. januári címlapNational Geographic 2026. februári címlapNational Geographic 2026. márciusi címlapNational Geographic 2026. áprilisi címlapNational Geographic 2026. májusi címlapNational Geographic 2026. júniusi címlapNational Geographic 2026. júliusi címlapNational Geographic 2026. augusztusi címlapNational Geographic 2026. szeptemberi címlapNational Geographic 2026. októberi címlapNational Geographic 2026. novemberi címlap

Hírlevél feliratkozás

Kérjük, erősítsd meg a feliratkozásod az e-mailben kapott linkre kattintva!

Kövess minket