Gergely, Katinka, Alberta, Édua2026. május 09., szombat
Természet

Erdőmentő farkasok segíthetnék Skócia klímáját

National Geographic Magyarország

A szénmegkötés kapcsán általában csak a fákra gondolunk, de a ragadozóknak is rendkívül fontos szerep jut a szén körforgásában.

Forrás: Pixabay

A farkasokat az ember rengeteg helyről kiirtotta, felborítva ezzel az ökoszisztémák rendjét. Ennek hatására nemcsak az állatok, de a térség növénytakarója is megváltozott, az elszaporodó növényevők miatt. A folyamat megfordítható azonban, erre ékes példát szolgáltatott a Yellowstone Nemzeti Park, ahol 1995-ben telepítették vissza a farkasokat.

Ezt követően a fák meg tudtak erősödni pusztán annak hatására, hogy a területen élő szarvasok a farkasok jelenléte miatt folyamatos mozgásban kellett legyenek. A farkasok nélküli időszakban a szarvas nyugodtan tarra legelhette a zsenge fákat s a magoncokat. A farkasok segítségével stabilizálódtak a beerdősült lejtők, folyópartok, és rengeteg olyan állat is újra otthont talált, amelyek korábban nem leltek megfelelő körülményekre itt.

Valami hasonlót remélnének a skót Felföld kipusztított farkasainak visszatelepítéséből is. A Leedsi Egyetem  vezette kutatócsoport azt modellezte, milyen hatása volna, ha négy, vadonnak minősített helyre visszatelepítenék a farkast. E helyeken a túlszaporodott gímszarvas-állomány legeli le a fák sarjait, magoncait, ellehetetlenítve így az erdő megújulását.

A skót felföldi tájba bőven férne még erdő
Forrás: Pixabay

A számítások szerint 167 farkas betelepítése már elegendő volna ahhoz, hogy a szarvasállományt kordában tartva megújulhassanak az erdők. Azonban nemcsak megújulást, de az erdők terjeszkedését is várja a modell a farkasoktól, ez pedig évenként egymillió tonna szén-dioxid megkötésével járna. Ez 5 százaléka volna annak a célértéknek, amelyet a 2050-re karbonsemlegességet kitűző britek az erdők szénmegkötésében meghatároztak egész Nagy Britannia területére.

Minden egyes farkas 6880 tonna szén megkötését tenné lehetővé évente, így egy-egy farkas „értéke” a megkötött szén aktuális ára alapján 154 ezer font.

A kutatók hangsúlyozták, hogy a leromlott állapotú ökoszisztémák feljavításában és a klíma-vészhelyzet elhárításában is igen hasznosak a természetes megoldások, mint például az elemzett helyzet is. A nagy testű ragadozók pedig pont egy ilyen természetes megoldást képviselnek. Skóciában 250 éve pusztították ki a farkast, a szarvasok azóta fék nélkül falhatták a fákat.

Annak ellenére, hogy menedzselik a szarvasállományt (értsd: vadásszák), jelenleg 400 ezer egyed élhet Skóciában (ez nagyságrendileg a hazai állományhoz fogható). A szarvasok rágása miatt az erdők nem képesek kellően megújulni, ezért Skócia ma az európai erdősültségi lista vége felé kullog.

Ahonnan kerítéssel távol tudják tartani a szarvast, illetve ahol intenzíven vadásszák, ott képes csak nőni az erdő.

 

Az érintett régiók, ahol segíthetné az erdők terjedését a farkas.
Forrás: Ecological Solutions and Evidence

Nyilvánvaló, hogy az állattartó gazdák nem örülnének a farkas újbóli megjelenésének. Azonban számtalan más előnye is lenne, ha visszatelepítenék őket:

  1. csökkenne a Lyme-kórral fertőzött kullancsok száma, mert kevesebb lenne a köztigazda
  2. csökkenne a szavasok miatti közúti balesetek száma
  3. csökkenne a szarvasok szükséges létszámcsökkentésének költsége.

Természetesen alapos egyeztetések után lehetne csak meglépni ezt, azonban a hasonló kutatások olyan adatokat nyújtanak, amelyek minden érintett fél számára megkönnyítik a döntést, ha sor kerül a kérdésre: legyenek-e farkasok ismét Skóciában.

Minden madár társat választ: igen hűséges ez a galambfajunk

Minden madár társat választ: igen hűséges ez a galambfajunk

Az örvös galamboknál évekig kitartó kapcsolatot is megfigyeltek már.

Feltárták, honnan ered a szerecsendió

Feltárták, honnan ered a szerecsendió

A világ egyik legismertebb és legfontosabb fűszernövénye a szerecsendió, amelynek őseit genetikai adatok segítségével kutatták fel nemrégiben.

Van még hely Mallorcán, ahol sikerült megóvni a partokat

Van még hely Mallorcán, ahol sikerült megóvni a partokat

A Mondragó Nemzeti Park Mallorca délkeleti partján egy olyan mediterrán vidék, ahol néhány kilométeren belül váltják egymást a fehér homokos öblök, a fenyőerdők és a sziklás partszakaszok. A viszonylag kis kiterjedésű, mégis rendkívül változatos élőhely egyszerre mutatja meg a Baleár-szigetek természetes szépségét és a turizmus által formált törékeny egyensúlyt.

Fotókon a Masai Mara Nemzeti Rezervátum lenyűgöző vadvilága

Fotókon a Masai Mara Nemzeti Rezervátum lenyűgöző vadvilága

Kenya világhírű nemzeti parkjába nem pusztán a híres Big Five miatt érdemes ellátogatni.

Százéves lett Sir David Attenborough, fotókon az elképesztő életút

Százéves lett Sir David Attenborough, fotókon az elképesztő életút

A világhírű természettudós és ismeretterjesztő a mai napig nem állt le a munkával.

National Geographic 2026. áprilisi címlap

Előfizetés

A nyomtatott magazinra,
12 hónapra

26 280 Ft

Korábbi számok

National Geographic 2010. januári címlapNational Geographic 2010. februári címlapNational Geographic 2010. márciusi címlapNational Geographic 2010. áprilisi címlapNational Geographic 2010. májusi címlapNational Geographic 2010. júniusi címlapNational Geographic 2010. júliusi címlapNational Geographic 2010. augusztusi címlapNational Geographic 2010. szeptemberi címlapNational Geographic 2010. októberi címlapNational Geographic 2010. novemberi címlapNational Geographic 2010. decemberi címlapNational Geographic 2011. januári címlapNational Geographic 2011. februári címlapNational Geographic 2011. márciusi címlapNational Geographic 2011. áprilisi címlapNational Geographic 2011. májusi címlapNational Geographic 2011. júniusi címlapNational Geographic 2011. júliusi címlapNational Geographic 2011. augusztusi címlapNational Geographic 2011. szeptemberi címlapNational Geographic 2011. októberi címlapNational Geographic 2011. novemberi címlapNational Geographic 2011. decemberi címlapNational Geographic 2012. januári címlapNational Geographic 2012. februári címlapNational Geographic 2012. márciusi címlapNational Geographic 2012. áprilisi címlapNational Geographic 2012. májusi címlapNational Geographic 2012. júniusi címlapNational Geographic 2012. júliusi címlapNational Geographic 2012. augusztusi címlapNational Geographic 2012. szeptemberi címlapNational Geographic 2012. októberi címlapNational Geographic 2012. novemberi címlapNational Geographic 2012. decemberi címlapNational Geographic 2013. januári címlapNational Geographic 2013. februári címlapNational Geographic 2013. márciusi címlapNational Geographic 2013. áprilisi címlapNational Geographic 2013. májusi címlapNational Geographic 2013. júniusi címlapNational Geographic 2013. júliusi címlapNational Geographic 2013. augusztusi címlapNational Geographic 2013. szeptemberi címlapNational Geographic 2013. októberi címlapNational Geographic 2013. novemberi címlapNational Geographic 2013. decemberi címlapNational Geographic 2014. januári címlapNational Geographic 2014. februári címlapNational Geographic 2014. márciusi címlapNational Geographic 2014. áprilisi címlapNational Geographic 2014. májusi címlapNational Geographic 2014. júniusi címlapNational Geographic 2014. júliusi címlapNational Geographic 2014. augusztusi címlapNational Geographic 2014. szeptemberi címlapNational Geographic 2014. októberi címlapNational Geographic 2014. novemberi címlapNational Geographic 2014. decemberi címlapNational Geographic 2015. januári címlapNational Geographic 2015. februári címlapNational Geographic 2015. márciusi címlapNational Geographic 2015. áprilisi címlapNational Geographic 2015. májusi címlapNational Geographic 2015. júniusi címlapNational Geographic 2015. júliusi címlapNational Geographic 2015. augusztusi címlapNational Geographic 2015. szeptemberi címlapNational Geographic 2015. októberi címlapNational Geographic 2015. novemberi címlapNational Geographic 2015. decemberi címlapNational Geographic 2016. januári címlapNational Geographic 2016. februári címlapNational Geographic 2016. márciusi címlapNational Geographic 2016. áprilisi címlapNational Geographic 2016. májusi címlapNational Geographic 2016. júniusi címlapNational Geographic 2016. júliusi címlapNational Geographic 2016. augusztusi címlapNational Geographic 2016. szeptemberi címlapNational Geographic 2016. októberi címlapNational Geographic 2016. novemberi címlapNational Geographic 2016. decemberi címlapNational Geographic 2017. januári címlapNational Geographic 2017. februári címlapNational Geographic 2017. márciusi címlapNational Geographic 2017. áprilisi címlapNational Geographic 2017. májusi címlapNational Geographic 2017. júniusi címlapNational Geographic 2017. júliusi címlapNational Geographic 2017. augusztusi címlapNational Geographic 2017. szeptemberi címlapNational Geographic 2017. októberi címlapNational Geographic 2017. novemberi címlapNational Geographic 2017. decemberi címlapNational Geographic 2018. januári címlapNational Geographic 2018. februári címlapNational Geographic 2018. márciusi címlapNational Geographic 2018. áprilisi címlapNational Geographic 2018. májusi címlapNational Geographic 2018. júniusi címlapNational Geographic 2018. júliusi címlapNational Geographic 2018. augusztusi címlapNational Geographic 2018. szeptemberi címlapNational Geographic 2018. októberi címlapNational Geographic 2018. novemberi címlapNational Geographic 2018. decemberi címlapNational Geographic 2019. januári címlapNational Geographic 2019. februári címlapNational Geographic 2019. márciusi címlapNational Geographic 2019. áprilisi címlapNational Geographic 2019. májusi címlapNational Geographic 2019. júniusi címlapNational Geographic 2019. júliusi címlapNational Geographic 2019. augusztusi címlapNational Geographic 2019. szeptemberi címlapNational Geographic 2019. októberi címlapNational Geographic 2019. novemberi címlapNational Geographic 2019. decemberi címlapNational Geographic 2020. januári címlapNational Geographic 2020. februári címlapNational Geographic 2020. márciusi címlapNational Geographic 2020. áprilisi címlapNational Geographic 2020. májusi címlapNational Geographic 2020. júniusi címlapNational Geographic 2020. júliusi címlapNational Geographic 2020. augusztusi címlapNational Geographic 2020. szeptemberi címlapNational Geographic 2020. októberi címlapNational Geographic 2020. novemberi címlapNational Geographic 2020. decemberi címlapNational Geographic 2021. januári címlapNational Geographic 2021. februári címlapNational Geographic 2021. márciusi címlapNational Geographic 2021. áprilisi címlapNational Geographic 2021. májusi címlapNational Geographic 2021. júniusi címlapNational Geographic 2021. júliusi címlapNational Geographic 2021. augusztusi címlapNational Geographic 2021. szeptemberi címlapNational Geographic 2021. októberi címlapNational Geographic 2021. novemberi címlapNational Geographic 2021. decemberi címlapNational Geographic 2022. januári címlapNational Geographic 2022. februári címlapNational Geographic 2022. márciusi címlapNational Geographic 2022. áprilisi címlapNational Geographic 2022. májusi címlapNational Geographic 2022. júniusi címlapNational Geographic 2022. júliusi címlapNational Geographic 2022. augusztusi címlapNational Geographic 2022. szeptemberi címlapNational Geographic 2022. októberi címlapNational Geographic 2022. novemberi címlapNational Geographic 2022. decemberi címlapNational Geographic 2023. januári címlapNational Geographic 2023. februári címlapNational Geographic 2023. márciusi címlapNational Geographic 2023. áprilisi címlapNational Geographic 2023. májusi címlapNational Geographic 2023. júniusi címlapNational Geographic 2023. júliusi címlapNational Geographic 2023. augusztusi címlapNational Geographic 2023. októberi címlapNational Geographic 2023. novemberi címlapNational Geographic 2023. decemberi címlapNational Geographic 2024. januári címlapNational Geographic 2024. februári címlapNational Geographic 2024. márciusi címlapNational Geographic 2024. áprilisi címlapNational Geographic 2024. májusi címlapNational Geographic 2024. júniusi címlapNational Geographic 2024. júliusi címlapNational Geographic 2024. augusztusi címlapNational Geographic 2024. szeptemberi címlapNational Geographic 2024. októberi címlapNational Geographic 2024. novemberi címlapNational Geographic 2024. decemberi címlapNational Geographic 2025. januári címlapNational Geographic 2025. februári címlapNational Geographic 2025. márciusi címlapNational Geographic 2025. áprilisi címlapNational Geographic 2025. májusi címlapNational Geographic 2025. júniusi címlapNational Geographic 2025. júliusi címlapNational Geographic 2025. augusztusi címlapNational Geographic 2025. szeptemberi címlapNational Geographic 2025. októberi címlapNational Geographic 2025. novemberi címlapNational Geographic 2025. decemberi címlapNational Geographic 2026. januári címlapNational Geographic 2026. februári címlapNational Geographic 2026. márciusi címlapNational Geographic 2026. áprilisi címlap

Hírlevél feliratkozás

Kérjük, erősítsd meg a feliratkozásod az e-mailben kapott linkre kattintva!

Kövess minket